Boekrecensies Minervaria

Over mens en maatschappij

Moederschap. Een natuurlijke geschiedenis

with 2 comments

BLAFFER HRDY, S, Moederschap. Een natuurlijke geschiedenis. Utrecht, Het Spectrum, 2000, 672 pp.

In dit lijvige boek probeert antropologe Sarah BLAFFER HRDY meer inzicht te verwerven in de processen en de geschiedenis – zowel de recente als de heel vroege – die ten grondslag liggen aan moederlijke emoties en kinderlijke behoeften. Naar haar oordeel is dit de eerste stap wil men een goede moederlijke zorg in elke gemeenschap uitbouwen en ondersteunen.

Uitgangspunt is de evolutietheorie en meer bepaald de sociobiologie of evolutionaire psychologie. Blaffer Hrdy interpreteert hierbij alles wat met zwangerschap en moederschap te maken heeft in de sociale en ecologische context waarin moeder en kind (moeten) (over)leven. De aloude mythe van de onvoorwaardelijke moederliefde wordt op een degelijke en coherente wijze doorprikt. Moeders hebben altijd al moeten afwegen tussen de zorg voor hun baby (reproductie) en een bijdrage in de gemeenschap (productie). Moederschap is dan ook de resultante van de afweging (vooral door de moeder) van kosten en baten.

De ondersteuning door een sociaal netwerk is hierbij zeer belangrijk. Blaffer Hrdy toont aan dat dit ook in de wereld van de dieren, en meer bepaald de primaten, het geval is. In dit licht worden fenomenen als verwaarlozing en verlating van kinderen, mishandeling en infanticide heel wat beter invoelbaar. Die moeders zijn niet ontaard, maar ze maken een afweging binnen een overlevingscontext. Deze is te begrijpen vanuit een sociobiologisch perspectief.

Het werk bestaat uit 3 delen: het moederschap bij de dieren, moederschap bekeken vanuit de moeder zelf, en vanuit het standpunt van de baby. Door menselijke moeders en baby’s in een breder vergelijkend en evolutionair kader te plaatsen, biedt ze een nieuwe en verhelderende kijk op wat baby’s van hun moeders nodig hebben, wat moeders van anderen nodig hebben om dat te kunnen geven, en verklaart ze waarom dat zo is.

Blaffer Hrdy maakt hiervoor gebruik van zeer verscheidene invalshoeken, staat kritisch tegenover vaak gangbare verklaringen en dogma’s en introduceert originele zienswijzen. Het werk is gebaseerd op jarenlang antropologisch, historisch en literatuuronderzoek, en op studies op het gebied van ontwikkelingspsychologie en diergedrag. Zij heeft daarnaast ook haar eigen ervaringen als moeder, die moederschap met een job combineerde, ingebracht.

Het is een ambitieus werk, zeer rijk aan informatie, boeiend geschreven en zeer ruim gedocumenteerd. De omvang van het werk is een nadeel bij het lezen, je mag het niet te lang laten liggen. Toch heb ik ondervonden dat je het ook per hoofdstuk kan lezen, maar dan met niet al te lange tussenpozen. Omdat het boek zo lijvig is en zoveel informatie bevat kan volgens mij één lezing niet volstaan. Dit is een werk om regelmatig te raadplegen.

© Minervaria

Advertisements

Written by minervaria

18 augustus 2001 bij 22:40

Geplaatst in Antropologie, Ouderschap

Tagged with

2 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. Ongelofelijk hoe onze leesinteresses overeenkomen! En dan m.n. biologie (vooral evolutie) en psychologie. Onlangs je site ontdekt toen ik op zoek was naar een recensie van Dennetts boek ‘De betovering van het geloof’, waar ik nu in bezig ben. En al rondklikkend kwam ik bij deze recensie uit, van een boek dat al jaren ongelezen in mijn kast staat. Als ik Dennett uit heb, komt mevr. Blaffer Hrdy aan de beurt! 🙂

    kattekliek

    8 maart 2011 at 09:33

  2. Hartelijk dank voor de reactie. Uit uw voorkeur voor lijvige werken leid ik af dat u ook een lezer bent.
    Ik vond het boek van Dennett heel leerrijk. En vergeet ook niet het nieuwste boek van Blaffer Hrdy: ‘Een kind heeft vele moeders’ – https://minervaria.wordpress.com/2010/09/28/een-kind-heeft-vele-moeders/. Zeker even interessant als ‘Moederschap’.
    Veel leesplezier!

    minervaria

    8 maart 2011 at 17:29


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: